Zin Zin

1 08 2020

Dat is m’n Myanmar naam: Zin Ma, ဇင်မာ. Als je liefkozend wil zijn, zet je de verdubbelaar in en krijg je Zin Zin.

Waar mijn Cambodjaanse naam Mom (មុំ) vrij spontaan en zonder al te veel diepgaande gedachtes tot stand is gekomen (zie It’s all in a name), is over m’n Burmese naam wat langer nagedacht.

Het beste is als een fortune teller je een naam geeft, maar in mijn geval zijn het de jongens van m’n favoriete coffeeshop. Het was duidelijk dat ze mijn naamgeving als een serieuze zaak opvatten, en hoewel geen van hen fortune teller is, was het minste dat ze voor me konden doen m’n naam af te stemmen op m’n geboortedag. Dat is een ding hier, je geboortedag. Ik ben een dinsdagkindje, en dat is een toegewijde groep mensen zag ik bij de Tuesday corner van Shwedagon. Ik weet niet of die zichtbare toewijding betekent dat we met velen zijn, dat we gezegend en dankbaar zijn, of dat het juist allemaal tegenzit en we daarom veel offerandes bij onze corner leggen.

Enfin, terug naar de koffiejongens. Toen ik de daaropvolgende keer voor mijn espresso macchiato kwam (die niet op het menu staat en alleen voor mij gemaakt wordt, kwam ik later achter) hadden ze een paar namen waaruit ik mocht kiezen, uiteraard allemaal dinsdagnamen en dus moet de beginletter uit de S lijn van het alfabet komen: sa – sa – za – za – nja ( စ – ဆ – ဇ – စျ – ည ).

Het is Zin Ma geworden (Engelstaligen schrijven Zin Mar, maar de r spreek je niet uit). Mar zit ook in de landsnaam Myanmar ( မြန်မာ ) en het betekent sterk, tough. Ik leerde weer later dat Mjan (het eerste deel) snel betekent, wat ik persoonlijk een mooie naam voor een natie vind: snel en sterk.

De eerste die ik m’n nieuwe naam vertelde was m’n moeder. Ze vond het een goede naam. Ma herinnert aan m’n Cambodjaanse naam Mom, en hoewel in het Burmees zin verwijst naar de bloem thazin, heeft het een gewichtiger betekenis in het Nederlands. Zin! Van zin in, zin an, zin hebben, zin geven, zin maken. Heel toepasselijk, vonden we.

Laat ik nou nu, in m’n leven dat al maanden gekortwiekt voelt door het gebrek aan persoonlijk dichterbij-dan-anderhave-meter contact, in toenemende mate gebrek aan zin hebben.

Maar ja. Nu heb ik een naam hoog te houden. En ik kan die jongens niet teleurstellen. Die maken nu ook al maanden koffie voor mij met in het schuim berichtjes in het Burmees geschreven, speciaal zodat ik m’n Burmees kan oefenen.

Dan maak je maar zin, zou Ma zeggen.





Dag 16 en 17 – ben er nog eventjes

20 04 2020

De eerste en laatste dagen in Nederland ben ik meestal bij m’n moeder. Laat nou juist zij laatst fijntjes opgemerkt hebben dat het op mijn blog wel erg vaak over mijn vader gaat. Daar reageer ik zoals altijd gepikeerd op, maar ze heeft natuurlijk wel gelijk: de mannen in mijn leven, met name Heinz en D.A.D., krijgen veel meer aandacht dan de vrouwen. De feministe in mij constateert cynisch dat ook ik een product ben van een wereld die ingericht is op mannen en de vrouw stelselmatig negeert – zelfs de vrouwen die je gemaakt hebben tot wie je bent. *

Daarvan spatten de tranen uit mijn ogen, want de vrouwen in mijn leven zijn echt moordwijven en verdienen beter. Met naam en bijnaam (willekeurige volgorde mam, willekeurig!): m’n beste vriendin N., m’n zusje V.M. en Kevertje.

Beste vriendin N., gezamenlijke bijnaam sinds de brugklas Deel 1 en Deel 2, met wie de vriendschap ouder is dan de levensjaren van veel van mijn nieuwe vrienden. Waar ik altijd bewondering voor heb, want in mijn ogen kan ze gewoon álles goed – behalve klussen. En tekenen. Maar voor de rest alles. N. is voor mij als een rots in de branding, en ik vraag me soms af hoe het voor haar geweest moet zijn, of is, om altijd maar die drukte en turbulentie en dat gedoe van mij om zich heen te hebben. Voor de balans heeft ze het niet nodig, ik ken weinig mensen die zo geaard zijn als zij. Getergd en uitgedaagd tijdens één van de vele avondlijke discussies waar zij al uren op apegapen ligt en ik nog energie voor tien heb, sprak zij de gevleugelde woorden “Nou. Ik ben gewoon saai en ik ben er trots op.” Terwijl saai echt totáál het verkeerde woord is – maar toen had ze er genoeg van en ging naar bed. Star!

M’n zusje. Als er iemand is vanwege wie ik een schuldgevoel heb hier ver weg in Zuid-Oost Azie te zitten, is het m’n zusje. Terwijl de tijden dat ik een grote zus voor haar moest zijn afgelopen zijn sinds de akkefietjes op de lagere school met grote jongens die haar knikkers afpakten, waarop haar stem over het schoolplein schalde “Romiiiiii!!” en ik met ik weet niet wie op de vuist ging.  Mijn zusje is nu groter en stoicijnser dan ik – die buffelt gewoon door en vraagt nooit om hulp. De grootste eer die iemand, nee, juist mijn zusje me kon geven, is dat ze me vroeg bij de geboorte van haar kinderen te zijn. Ik weet nog dat ze tijdens de bevalling totaal in zichzelf gekeerd stoicijns gewoon d’r eigen ding deed, zodat de verloskundige aan wie ze totaal geen aandacht gaf aan mij vroeg “Is ze altijd zo”? en ik trots antwoordde “Jazeker. Sinds ze “zelluf doen” kon zeggen”. Maar ik maakte geen grapjes meer toen ik in de auto met m’n schoonbroer achter de ambulance aanreed omdat het bloeden maar niet wilde stoppen. Het schoot door me heen “Wat nou als ik straks wel een neefje, maar geen zusje meer heb?” Dat ging er dus gewoon niet in, die gedachte. Oh, het compliment dat ik van haar kreeg voor mijn aanwezigheid bij de bevalling? “En het klonk niet eens alsof je je volleybalteam aan het aanmoedigen was!” #familie

Hoe omschrijf je nu waarom je moeder een ster is, iemand die je heeft gemaakt tot wie je bent? Ze heeft me gemaakt om mee te beginnen – sorry mannen, maar jullie aandeel in de start van ’s mens leven is echt een lachertje. Ik ga als eerste naar haar en ze is de laatste die ik zie voor ik weer voor een jaar vertrek. We eten thuis mama’s onovertroffen gehaktballen of asperge-gerechten, ik mopper dat ze nog steeds rookt, ik plaag haar met haar kat omdat ‘ie een H. snorretje had. Zij probeert mij allerhande klusjes in huis te laten doen en ik bedel of ik haar kleren mag hebben, ik scheur in haar autootje met piepende banden door de bochten (“Tóe nou Romi!” piept ze dan naast me en dat vind ik stiekem heel grappig) en we proberen obers te doen blozen met rare grappen. We gaan naar klassieke concerten of de natuur in en hebben eindeloze gesprekken over filosofie en het leven. Het is erg, maar niemand ziet en kent mij tot in de verste uithoeken van hoe stom en slecht en gemeen en zwak ik ben.

Deze drie vrouwen hebben gemeen dat ze moeder zijn. In mijn ogen is dat de moeilijkste taak op aarde en ik laat geen kans voorbijgaan om de kinderen van N. en m’n zusje te vertellen wat een hondebaan dat hele moederschap is en dat ze maar snel wat beter hun best moeten doen voor mama omdat als zij haar baan opzegt, ze mooi in de aap gelogeerd zijn.

Ben zelf geen haar beter. Dus mam, dit blog is voor jou – en het was al in de maak toen je opmerkte dat het wel erg vaak over papa ging. 😛

* Het is Heinz (ja sórry hoor) die me het boek Invisible women heeft aangeraden. De auteur van dit vrij recente boek (2019) “doesn’t set out to prove a vast conspiracy; she simply wields data like a laser, slicing cleanly through the fog of unconscious and unthinking preferences.” Als iemand interesse heeft dat boek samen met mij te lezen: laat het me weten!





Dag 15 – ben er weer

18 04 2020

Ik nader het einde van mijn verblijf in Nederland. Ben inmiddels in Zeist geweest, Rotterdam, Lindholm (Dld), Groningen, Schiermonnikoog, Nijmegen, Utrecht en misschien heb ik nog ergens op de Veluwe een all-in hotelletje gepakt met Nika of m’n zusje. Ik heb nog maar twee dagen en dan ga ik al naar huis – dat andere huis in warm Cambodja waar de musea dungezaaid zijn.

Papa, online bekend onder de naam D.A.D vanwege de “Adventures of D.A.D. in S-E Asia”- serie, is een kunstkenner en hoewel we een compleet verschillende waardering van kunst hebben, bezoeken we sinds ik in Nijmegen studeerde elk jaar tenminste één museum samen. Dat is dus ruim 20 jaar, om er maar weer eens een getal tegen aan te gooien. Ik weet nog dat hij me op kwam halen op de Groenestraat, in m’n mini-apartementje boven de bloemenwinkel in Nijmegen, en hij voor het eerst even kort Heinz ontmoette. In de auto op weg naar het van Abbe museum in Eindhoven werd het onderwerp vermeden, tot pap bromde “Lijkt me best een geschikte kerel.” Stilte. Vervolgt: “Jammer dat het een rooie rakker is.”.

Sindsdien zijn er 16 jaar verstreken en Heinz en D.A.D hebben genoeg samen meegemaakt, zowel in Nederland als in Zuid-Oost Azie, om irritant goede maatjes te zijn. Je kent het wel, dikke mik, twee handen op één buik, samenspannen, flauwe grappen, alle gehaktballen opeten voordat ik er ben, rebelleren – alles zolang ze het maar niet over politiek hebben.

Plannen voor pasen 2020 lagen al klaar en in gedachten ben ik er, met D.A.D, met Heinz, omringd door schoonheid, goede gesprekken en koffie. Heel veel koffie.





Dag 13 & 14 – ben er even tussenuit

16 04 2020

Taking A Break | Calvin and hobbes, Art, Artist inspiration





Day 12 – I’m not here

15 04 2020

you’ll find me at my English blog, Marmite posts.





Dag 11 – alsof ik er ben

14 04 2020

Pff… 11 dagen herinneringen ophalen is misschien wel net zo vermoeiend als 11 dagen vanuit je tas leven en door het ganse land (en Duitsland) reizen.

Op zondagavond na het paastoernooi ga ik al sinds jaar en dag naar m’n beste vriendin N. in Groningen. Daar kom ik dan aan samen met Heinz, stinkend, met allerlei restanten eten, een zak was, een vette kater, schorre kelen en hele verhalen. 14 jaar samen naar toernooi is lang, maar N. en ik zijn al zo’n 32 jaar bevriend. Dat zijn net zoveel jaren als sommige mensen in ons team oud zijn!

Ik was getuige op haar bruiloft op Schiermonnikoog, lang, lang geleden en na het Paasontbijt op tweede Paasdag vertrekken Heinz en ik naar Schiermonnikoog. De pensionhouder is een echte eilander maar heeft jarenlang in het ontwikkelingswerk gezeten en woont nu met zijn Afrikaanse vrouw en kinderen weer op Schier. Hij haalt elke dag vers brood voor z’n gasten en nu het ijs eenmaal gebroken is, is het leuk met elkaar praten – over het eilandleven, de wereld, ontwikkelingswerk, het leven.

En daar ben ik dus met Heinz. Want wij zijn er, op onze geheel eigen manier, na 17 jaar ook nog steeds. En als ik eerlijk mag zijn: vorig jaar was ik niet perse in heel goede doen. Pasen 2019 waren we allebei zo geblesseerd dat we wel op het toernooi waren, maar niet konden spelen. Voor mij waren de voorgaande jaren turbulent geweest, met m’n vader in Cambodja op de intensive care, een baan die helemaal niet lekker liep, ons huis in Rotterdam verkocht, en dan die blessure waardoor ik ruim een jaar letterlijk niet op m’n benen kon staan zonder pijn.

Ik kan alleen maar zeggen: gelukkig ben ik niet alleen.





Dag 10 – alsof ik er ben

13 04 2020

Na de meet-up met de volleyballers was het vandaag tijd voor een zoompje met A.M. en G.B. Hebben elkaar wel 3 (of 4?) keer een nieuwe link moeten sturen omdat we met de gratis versie maar 40 minuten kunnen bellen. We hebben het over allerlei zaken gehad, van levenskeuzes tot kunst tot herwaardering tot corona tot burgerlijke gehoorzaamheid. Ook de kunst in elkaars huizen aan elkaar laten zien en zelf wat kunst gemaakt. 😉 

We mogen hier in Myanmar vanaf 9 april alleen maar de deur uit voor noodzakelijkheden en vreemd genoeg zijn sommige hotels nog gewoon open voor bezoekers. Daar ben ik na de kunstuitspatting met Heinz, A.M en G.B naar toe gegaan voor de happy hour, gewapend met visum tot november 2020, mondkapje en twee zakjes uien en knoflook – één voor mij en één voor Heinz. Mocht de politie ons aanhouden, dan waren we op pad vanwege noodzakelijke boodschappen. 😛

Tadaa, uien gevonden!

Agent, ik ga echt alleen even vuilnis wegbrengen en uien kopen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

In Nederland zou ik naast boterhammen met kaas, hagelslag en pindkaas ook allerlei ander eten genieten, op de volgende manier in te delen: 1. Ballen – gehaktballen, bitterballen, kroket (langgerekte bitterbal); 2. Asperges – logisch, is de tijd van het jaar; 3. Fotogenieke thuismaaltijden (Groningen); 4. Broodmaaltijden; 5. Kaas; 6. Pannenkoeken & poffertjes; 7. Koffie met dat wat er bij komt; 8. Vis.

Dekt dat de lading van de Nederlandse eetcultuur een beetje?





Dag 9 – gewoon echt

12 04 2020

Oster Frühstück met z’n allen! ❤️ Een paar observaties van dit als altijd chaotische zondagochtend paasontbijt:

1. hoewel ik het persoonlijk wel een leuk spelletje vind dat er maar 4 mensen tegelijk in beeld kunnen met MS teams, en dat je door te praten je plek op dat scherm kunt verdienen, vond ik het toch een beetje lullig dat Zeurco ten eerste driekwart van de tijd maar één scherm met één poppetje te zien kreeg en ten tweede herhaaldelijk in z’n eentje in de lobby zat;

2. de volgende keer vraag ik jullie allemaal een consent form te tekenen, want dit anonimiseren achteraf is een gedoe! Ook zet ik de volgende keer in plaats van drie kleine balkjes één grote balk door het familiekiekje. En Tub moet Vodafone Ziggo achter z’n toch al veel te lange alias weghalen – da’s de langste balk van iedereen!

3. Hoewel het terecht opgemerkt werd dat J.F er zoals altijd zo goed verzorgd uitzag, wil ik hierbij gezegd hebben dat Zeurco er op scherm heel goed uitziet – en dat ik ook speciaal mn haar had gedaan en make-up op had;

4. toen iedereen zich gaandeweg uit het gesprek teruggetrokken had en W.O. en ik met Heinz overbleven, uiteindelijk zijn shirt toch uitgegaan is.

5. wat er ook gebeurt, Lindholm 2021 gaat door – met of zonder Amsterdamse meisjes die geen fouten maken!





Dag 8 – alsof ik er ben

11 04 2020

Ik heb dus nu al 14 jaar Goede Vrijdag in Lindholm overleefd met de halve liters en de schnaps en het onbeperkt schnitzel fressen en de discofoxtrot, cougars, jopen, kwarktassen en wat al dies meer zij en hoewel het nooit zo gezegd is, what happens in Lindholm, stays in Lindholm. Vooral dat wat op het feest op Goede Vrijdag gebeurt.

Daarover dus niets. Het zou toch wat zijn als ik uit de school zou klappen over Nederlanders die met hun tongen op beslagen ramen tekenen, of over de meisjes van de Braunschweiger turngerate, de dirty dancing, prikkelstruiken en encounters with cougars (niet zijnde ondergetekende, ik cougar alleen hier 😉 ). Nee, ik hou het netjes en post alleen teamfoto’s. Voor zover ik die heb, want kennelijk hadden we vóór 2008 geen telefoons met camera’s.





Dag 7 – Alsof ik er ben

10 04 2020

Saai, maar elk jaar als ik in Nederland ben tik ik de volgende zaken af: gezondheid, administratie en inkopen. Van tandartscontrole tot oren uitspuiten tot peesplaatontsteking: als ik een eventuele behandeling uit kan stellen tot Pasen, doe ik dat. Om eerlijk te zijn, ik heb een keer m’n oren uit laten spuiten in Phnom Penh omdat m’n zusje me op m’n kop gaf dat m’n huisremedie van de bum gun idioot was en dat ik “normaal moest doen”. Die bum gun is dan weliswaar een geniale uitvinding, het hielp in dit geval niet en omdat ik al weken bijna niets meer hoorde ben ik toch maar naar een dokter gegaan. Ráár, hoe ze hier oren uitspuiten – zie hier mijn blog over die belevenis. Het is wel balen want ik had nu naar de dokter gewild om m’n ogen na te laten kijken (kan met links nauwelijks iets van dichtbij zien) en m’n hormonen te laten doormeten – zonder gekheid, denk dat ik in de pre-menopauze zit en het is super irritant. Beiden geen zaken waarvoor ik hier naar een dokter zou willen. Alhoewel ze me denk ik wel meteen een face- en boob-lift aan zullen bieden.

Administratie kost gaandeweg steeds minder tijd: sinds we geen belasting meer afdragen aan de NLse staat, heeft de overheid weinig interesse meer voor ons. Het verkrijgen van een DigiD was vervolgens een heel avontuur, maar da’s een verhaal voor later.

Geloof me, het merendeel van de typisch westerse of NLse producten heb ik gewoon afgezworen. Ik mis haringen of pannekoeken of asperges niet als ik eenmaal weer terug in Azie ben. Maar sommige dingen zijn gewoon nodig, denk aan broeken, BH’s, sokken, onderbroeken, en drop, ook een noodzakelijkheid. Die koop ik dus altijd met Pasen. Het is hier domweg niet te krijgen, of men heeft een geheel eigen interpretatie van de dingen: onderbroeken met voorgevormde billen, sokken die XL heten maar maat 35 zijn, BH’s waar de borstomtrek een halve meter te kort komt, of Gouda cheese uit Duitsland. Mooi niet.

Nu ook Myanmar eraan moet geloven met corona-virus maatregelen, moet ik ineens weer de keuken in. Heb nog nooit gekookt in de zeven en een half jaar dat in in ZO Azie ben, maar nu ik weer in de keuken ben, drijft toch mijn herkomst weer boven. Pasen 2021 voeg ik drie dingen toe aan m’n geeikte lijstje: een pannenlikker, een broodmes, en een afwasborstel.